رسول اكرم چگونه و با چه شعارى مردم را جمع كرد - . تقدس نهضت اسلامى و پيوند او با حقيقت جمع شدن مردم دور كسى و تفانى و تفادى آنها در راه او گزاف نيست ، بدون علت نمىشود ، بايد ديد چه شعار جالب و جاذبى عنوان كرده و چه هدفى براى جامعه عرضه كرده است كه توانسته است مردم را به حركت آورد . به حركت آوردن مردم و هماهنگ كردن آنها از هر كارى ديگر مشكلتر و دشوارتر است ، زيرا مردم صاحب شعور و اراده‌اند . ارادهء مردم را برانگيختن به سوى هدفى خاص غير از اين است كه يك گله گوسفند يا اسب را و حتى سربازان انضباطى بىاراده را به سويى حركت دهند . باز حركت دادن هم دو قسم است : يك وقت هست كه صرفاً مطمعى و مشتَهايى بر بشر عرضه بدارند ، مجلس رقص يا سفرهء غذا يا ميدان مسابقه اى تشكيل دهند و از راه شهوت و حس تفريح دوستى بشر استفاده كنند يك وقت هست در بشر عقيده اى به وجود مىآيد كه در راه آن عقيده مشكلات و مصائبى را متحمل مىشود ، فداكارى و جان نثارى مىكند . در صورت دوم هم يك وقت هست كه فقط جنبهء منفى دارد و از نارضايتى بشر استفاده مىشود ، حس انتقام جويى بشر مورد استفاده قرار مىگيرد يا حس خودخواهى و جاه طلبى و تسلط بشر مورد استفاده قرار مىگيرد مانند نهضتهاى كمونيستى ، و گاهى فقط جنبهء مثبت دارد . رجوع شود به ورقه هاى دين ، زندگى ، تمدن ) * راجع به اينكه علم و تمدن فقط قادر است ابزارها را عوض كند و از عوض كردن خود انسانها و ايجاد انقلاب واقعى در روحيهء آنها عاجز است . تغيير دادن انسانها يعنى تغيير طرز تفكر آنها و تغيير معيارها و مقياسهاى روحى آنها ، فقط در حوزهء قدرت دين است ايمان رسول اكرم به رسالت خود گويند كه يكى از اروپاييان دربارهء رسول اكرم گفته : فرق او با